Probleemanalyse en deelvragen 3

• / 3

2 Inhoudsopgave Inleiding 2 Aanleiding 3 Doelstelling 3 Probleemanalyse en deelvragen 3 Theoretisch kader 3 Theoretische verdieping 4 Methodiek 4 Data-verzameling en data-analyse 6 Analyse en conclusies 10 Discussie en aanbevelingen 12 Reflectie 13 Samenvatting 14 Bijlagen 15 Literatuurlijst APA 15

Bijlage 2: observatieformulier 17

Bijlage 3: Reflectiecirkel Korthagen 18

Inleiding Het doel van dit onderzoek is om mijn handelen m.b.t. het handhaven van de gestelde consequenties te verbeteren. Dit wordt uitgevoerd in [GROEP, SCHOOL] in [PLAATS]. Voor mij is het belangrijk dit onderzoek uit te voeren omdat ik hiermee mijn professionele handelen kan verbeteren. Deze probleemstelling is een struikelblok waar ik regelmatig over val, daarom wil ik hier graag aan werken.Wat ik lastig vind is om passende consequenties te stellen om ongewenst gedrag in de klas te stoppen. Ook geef ik kinderen wel eens een laatste waarschuwing, terwijl ze die al eerder gehad hebben. Dit roept bij mij de vraag op: Ben ik betrouwbaar als leerkracht als ik niet altijd doe wat ik zeg? Een kind vindt houvast bij de leerkracht doordat deze de regels goed hanteert. Dat goed hanteren van de regels betekent continuïteit, consequentie en consistentie (De Muynck, 1970). Het is in elk geval duidelijk dat een goed klassenmanagement helpt bij het creëren van een effectieve leeromgeving (Leraar24, 2022, Eijkeren, 2008). Daar komt mijn drijf uiteindelijk vandaan, want dit zijn twee belangrijke dingen die niet los van elkaar staan, een veilige klas en een effectieve leeromgeving. Een kind komt immers niet tot leren wanneer het zich niet veilig voelt (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 2021). 2 / 3

3 Mijn doelstelling is behaald wanneer ik na het onderzoek weet hoe ik effectief kan handelen bij onwenselijk gedrag in de klas. Ik wil bewustwording creëren over waarom ik gedrag ongewenst vind, welke passende consequentie ik moet stellen om dit gedrag te stoppen en ik wil leren wat het effect is als ik wel of juist niet consequent ben.Aanleiding De aanleiding van dit onderzoek is dat ik als leerkracht merk dat ik het af en toe lastig vind om een juiste consequentie te stellen bij ontoelaatbaar gedrag in de klas. Op de momenten dat er een consequentie gesteld is, vind ik het lastig die te handhaven. Het probleem hiervan is dat ik bang ben om mijn geloofwaardigheid te verliezen als leerkracht.Echter wil ik niet elke keer hard ingrijpen wanneer er een regel geschonden wordt, aangezien dat onrechtvaardige situaties kan opleveren. Wat mij remt als leerkracht om te handelen naar mijn eigen gestelde consequentie is dat ik een leerling vaak nog een laatste kans wil geven, zelfs wanneer hij die al gehad heeft. Driesen (2007) zegt hetvolgende over handelen naar gestelde consequenties of straffen: ‘Gedrag dat gevolgd wordt door onaangename maatregelen, heeft kans in de toekomst minder voor te komen. Het wegvallen van iets aangenaams is ook onaangenaam en kan dus ook een straf zijn.’ Met onaangename maatregelen heb ik het niet over fysiek bestraffen, want dat heeft geen pedagogisch effect en kan bovendien de persoonlijkheid en zelfverzekerdheid van de leerling aantasten (Kim-Spoon et al., 2012; Slot et al., 2019). Ik wil mijn handelen t.o.v.consequenties stellen verbeteren. Dat betekent leren passende consequenties te stellen en leren mijzelf te houden aan de gestelde consequentie.Doelstelling De doelstelling is behaald wanneer ik duidelijk weet wat het gedrag is dat mij stoort, waarom het mij stoort en welke passende consequentie ik kan stellen wanneer dit gedrag zich blijft voordoen. Het gevolg van het behalen van mijn doelstelling is dat de veilige sfeer in de klas wordt bevorderd door het verminderen van ongewenst gedrag.Doelstelling: ‘Aan het einde van blok 2 weet ik welke interventies mij helpen om mijn consequent zijn te vergroten en zo een meer betrouwbare leerkracht te zijn.’

Probleemanalyse en deelvragen Hoe kan ik als leerkracht het consequent zijn m.b.t. ongewenst gedrag van leerlingen in mijn klas vergroten?

Er zijn twee deelvragen die onder deze probleemstelling vallen:

Deelvraag 1: Wat zegt de literatuur over consequent handelen in het onderwijs?

Deelvraag 2: Wat laat ik al zien om consequent te zijn in de klas?

Theoretisch kader Vanuit onderstaande definities van begrippen is dit onderzoek geschreven.

Consequent handelen betekent het naleven van de regels. Als leerkracht betekent het dat je je herkenbaar en voorspelbaar gedraagt (Algemene Onderwijsbond, 2022). Kenmerken van consequent gedrag zijn afspraken maken en je daaraan houden, stelselmatig vasthouden aan bepaalde principes en toezien op naleving van regels en afspraken (Stevens, z.d.).

• / 3