Samenvatting Geschiedenis

1

Samenvatting Geschiedenis

HAVO/VWO

Memo 1A (exemplaar uit 2019) isbn 9789402056679

Hoofstuk 3 De Romeinen Tijd van de Grieken en Romeinen

Paragraaf 3.1 t/m 3.4 (De verovering van een groot rijk, Leven in het Romeinse rijk, De Grieks-Romeinse cultuur, het Christendom in het Romeinse rijk)

§3.1 De verovering van een groot rijk

Republiek Een land dat bestuurd wordt door een of meer gekozen leiders.

Hoe ontstond de Romeinse Republiek?Bijna 250 jaar werd Rome bestuurd door een koning. In 509 v.C. werd de Koning (Tarquinia Superbus) weggejaagd door de bevolking. Het bestuur kwam in handen van een kleine groep rijke families en bestond uit de Senaat en twee consuls.

Senaat Vergadering van de rijkste en belangrijkste Romeinse families die de

Romeinse Republiek bestuurde. Functie senaat:

• Stemmen over wetten
• Consuls kiezen

Consul Belangrijkste bestuurder en legeraanvoerder in de Romeinse Republiek.

Functie consuls (werden 1x per 2 jaar gekozen):

• Vergadering leiden van de Senaat
• Doen van wetsvoorstellen
• Vetorecht
• Legeraanvoerder

Vetorecht Het recht om een beslissing tegen te houden.(Veto betekent ‘ ik verbied’)

Romeinse Rijk Groot gebied dat ongeveer van 300 v.C. tot 1450 n.C. heeft bestaan.Toen het rijk rond 200 n.C. op zijn grootst was, omvatte get delen van Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten.Leg uit hoe het Romeinse Rijk uitgroeide tot een wereldrijk.Om hun macht, roem en rijkdom te vergroten veroverden de Romeinen veel gebieden. Zo ontstond het Romeinse Rijk.272 v.C. grootste deel van Italië in bezit.146 v.C. Carthago. Dit was lastig omdat deze handelsstad het Middellandse zeegebied onder controle had.In de twee eeuwen daarna veroverde ze door in Noord-Afrika en het huidige Frankrijk.

Noem 2 oorzaken waarom het veroveren zo goed ging.

• Ze hadden een goed functionerend leger
• Ze behandelde hun verslagen vijanden goed. In strijd waren ze

genadeloos, maar na overgave veranderde die houding. Zo ontstonden sterke bondgenootschappen. Door bondgenootschappen kreeg het leger meer soldaten en werd de 1 / 2

2

rust bewaard. Bescherming werd geboden in ruil voor gehoorzaamheid en leveren van soldaten/slaven.

Hoe ontstond de Grieks- Romeinse cultuur?Overwonnen volken mochten hun cultuur en godsdienst behouden.Romeinen namen dingen over van andere volken en combineerden ze met hun eigen cultuur. Grieks-Romeinse cultuur ontstond zo met godsdienst, beeldhouwwerken en architectuur.

Noem 3 redenen waarom het leger succesvol was

• Goed bewapend en getraind (een Romeinse soldaat was een

vechtmachine. Werpsperen, lansen, dolken en zwaarden waren zijn wapen. Om hun conditie goed te houden liepen de soldaten lange afstanden met zware bepakking)

• Goed georganiseerd (soldaten wisten hun taak) en gedisciplineerd
• Gemotiveerde soldaten; ze werden vaak goed beloond, b.v. met

een stuk grond dat ze na hun dienst konden bebouwen.

Burgerrecht (bij de Romeinen) Romeinse burgers hadden bepaalde voorrechten, zoals het recht om niet zonder proces te worden veroordeeld.

Hoe ontstond het Romeinse Keizerrijk?

• stappen
• Het rijk groeide en daardoor werd het lastiger om alle

legeraanvoerders in de hand te houden.

• Ze waren het soms niet eens met besluiten van de senaat en

begonnen te dreigen dat zij met hun leger zouden ingrijpen.

• Een van de legeraanvoerders die de macht probeerde te grijpen

wat Julius Caesar. In de 1 e eeuw veroverde hij een groot gebied in het huidige Frankrijk en België. Hij kreeg ruzie met de senaat waarna een burgeroorlog ontstond.

• Caesar werd uitgeroepen tot dictator.
• De senaat was niet blij en een aantal vermoorden Caesar.
• Er ontstond oorlog tussen de legeraanvoerders. Die in 27 v. C.

gewonnen werd door Augustus.

• Augustus liet de senaat bestaan, maar zorgde ervoor dat ze weinig

meer te zeggen hadden.

• Hij liet zich ‘Caesar’ noemen, wat in het Nederlands keizer is

geworden. Augustus had nu de macht.

Dictator Alleenheerser

Keizer Hoogste bestuur in het Romeinse Keizerrijk

Wat waren de belangrijke verschillen tussen het bestuur in de Romeinse Republiek en dat in het Romeinse Keizerrijk?

• De keizer had nu de macht.
• De senaat bestond wel, maar had weinig te zeggen.
• De keizers zorgde voor vrede
• Door de vrede konden de Romeinen volop genieten van de

welvaart (wegen en bruggen bouwen, steden stichten).

• Het rijk werd verder uitgebreid. Rond 200 n.C. had het zijn

maximale omvang.

Pax Romana Een lange periode van rust en vrede in het Romeinse Rijk in de 1 e en 2 e

eeuw n. C. (letterlijk: Romeinse vrede)

• / 2