1
Inhoud Samenvatting kennistoets leefstijlcoach minor ...................................................................................... 2 Beweging – Samenvatting H6 .............................................................................................................. 2 H10 leefstijl gerelateerde aandoeningen samenvatting (kort) ....................................................... 8 Gedragsverandering (WC7, WC11, WC 14 – H4) ................................................................................. 9 Motiverende gespreksvoering......................................................................................................... 9 Training leefstijlcoaching (samenvatting H1, H2, H12) ................................................................. 10 Stages of change – Samenvatting H3 ............................................................................................ 16 Gedragsmodellen – HC 8 samenvatting ........................................................................................ 17 Voeding – samenvatting H5 .............................................................................................................. 21 Herstel (stress, slaapontspanning en timemanagement) ................................................................. 34 Samenvatting H7 – gezondheid en leefstijl ................................................................................... 34 Samenvatting H8 – mindfulness .................................................................................................... 41 Samenvatting H9 – slaap en bioritme ........................................................................................... 42 Schulden samenvatting – HC 6 schulden .......................................................................................... 47 Afhankelijkheid/middelengebruik – samenvatting HC 7, WC 28 ...................................................... 53 Oefentoets ......................................................................................................................................... 58
- / 4
2
Samenvatting kennistoets leefstijlcoach minor Beweging – Samenvatting H6
- beweegredenen
- Balans (ontspanning: balans lichaam en geest – yoga, wandelen, fietsen)
- Kracht (fysiek en mentaal sterk worden – krachttraining, bootcamp, atletiek)
- Gezondheid (noodzakelijk voor gezondheid – hardlopen, wandelen, fietsen)
- Figuur (fitness, aerobics)
- Plezier (teamsporten, groepslessen)
- Wedstrijd (tennis, wedstrijdzwemmen, triatlon)
Beweegrichtlijn (gezondheidsraad)
- Volwassenen
- Verspreid min 2,5 uur per week matig intensief bewegen
- Spier- en botversterkende activiteiten: min 2 x per week (ouderen: incl
- Kinderen (4 tm 17)
- Min 1 uur per dag bewegen
balansoefeningen)
o Spier- en botversterkende activiteiten: min 3 x per week
Spierversterkende activiteiten= activiteiten om kracht, uithoudingsvermogen en omvang van skeletspieren te verbeteren – krachttraining, duuractiviteiten fietsen Botversterkende activiteiten= krachttraining en activiteiten waarbij het lichaam met eigen gewicht wordt belast – springen, traplopen, wandelen, hardlopen, dansen Balansoefeningen= verbeteren balans terwijl iemand staat of beweegt
Intensiviteit bewegen:
- Sedentair gedrag: niet of nauwelijks bewegen – zitten
- ↑Risico HVZ, ↑Risico vroegtijdige sterfte
- Licht intensief: Hartslag constant – klusjes in huis, muziek magen yoga
- Matig intensief: hartslag↑, ademhaling↑ - stevig wandelen, fietsen, tuinieren, stevig
- Zwaar intensief: zweten, buiten adem – hardlopen, voetbal, hockey, squash, wielrennen
schoonmaken, paardrijden
Holistisch principe= iets dat de hele dag door gebeurt Dynamisch werken= zoveel mogelijk afwisseling met staan en lopen
- / 4
3
Effect bewegen ↓Risico HVZ ↓Risico diabetes ↓Risico depressieve symptomen ↓Kans borst- en darmkanker
↑hersenen: toename bloedtoevoer ( → alerter
- stimulatie hersenontwikkeling)
↑psychische gezondheid Positief op emotionele stoornissen en stemmingsstoornissen ↓ontstaan angst en stress ↑sociaal gebied Effect bewegen ouderen ↓risico botbreuken ↑Loopsnelheid ↑spierkracht Effect bewegen kinderen ↑Botkwaliteit ↑Spierkracht ↑Fitheid Effect: zelfbeheersing, enthousiasme, sociale vaardigheden, probleemoplossend vermogen, veerkracht, beter slapen, verbeterde stoelgang en beter humeur
Fitheid coachee schatten
- PAR-Q vragenlijst
- UKK-wandeltest (meten conditie)
o Minder geschikt: zeer goede conditie (hartslag langzaam verhoogt)
o Minder betrouwbaar: overgewicht (hartslag snel verhoogt)
- RR meten
3 soorten contraheren:
- Isometrische aanpassing (lengte blijft gelijk, spier levert kracht – balans en
- Excentrische bewegingen (verlenging spier)
- Uitstrekken arm
- Concentrische bewegingen (verkorting spier – weerstand overwonnen)
- Inbuigen arm
stabiliteitstrainingen)
Wat gebeurt er bij bewegen Hart ↑ hartfrequentie ↑ slagvolume
Zuurstofrijke bloed middels pompfunctie: van hart naar spieren
Rust: 20% bloed spieren, 80% bloed organen
Inspanning: 80% bloed spieren
- / 4
4
Hartspier groter en krachtiger + ↑slagvolume → ↓LDL-cholesterol + ↑HDL- cholesterol + verlagen bloeddruk → hart sterker + ↑conditie bloedvaten → ↓risico HVZ Ademhaling/ zuurstof ↑ Ademhaling Meer zuurstof nodig
Zuurstofschuld= spieren maken gebruik van anaerobe verbranding, waarbij
lactaat wordt gevormd → EPOC(excess postexercise oxygen consumption):
stofwisseling blijft verhoogd na intensieve inspanning
Spieren Contraheren= samentrekken Bewegen → glucose uit bloed halen als brandstof → ↓kans diabetes type 2
Trainingseffecten cardio ↓Hartslag in rust ↓Slagvolume ↑maximaal zuurstofopnamevermogen ↑functie longen ↑doorbloeding van de spieren ↑coördinatie ↑vetverbranding ↓bloeddruk ↓LDL-cholesterol ↑HDL-cholesterol ↑gevoeligheid voor insuline ↑opslag voedingsstoffen Kracht ↑kracht ↑coördinatie ↑Spiermassa (myofilamenten) ↑Doorbloeding van de spieren ↑opslag voedingsstoffen
- / 4