Samenvatting literatuurstudie

Samenvatting literatuurstudie Thema 1 - Introductie literatuurstudie In deze cursus leer je hoe je zo’n literatuuronderzoek opzet, uitvoert en rapporteert Nadat je thema 1 hebt doorlopen, kun je herkennen hoe een probleemstelling voor het literatuuronderzoek (incl.probleemschets, vraagstelling, deelvragen en doelstelling) wordt geformuleerd beschrijven hoe een zoekplan voor een literatuurstudie wordt opgezet beschrijven hoe op basis van een vooraf opgesteld zoekplan een literatuurstudie wordt uitgevoerd beschrijven hoe een uitgevoerde literatuurstudie wordt gedocumenteerd in een zoektochtbeschrijving beschrijven hoe gegevens uit wetenschappelijke artikelen kritisch worden verwerkt herkennen hoe op basis van de literatuurstudie een helder geschreven inleiding opgesteld kan worden conform APA-7 richtlijnen waarin vanuit het eerdere onderzoek en de tekortkomingen daarvan de relevantie van het voorgenomen onderzoek wordt betoogd.Thema 2 - Probleemstelling

Een probleemstelling bestaat uit de volgende onderdelen:

een probleemschets – 'wat is het probleem? ' aanleiding - 'wat is bekend uit eerder onderzoek en wat moet verder onderzocht worden?' vraagstelling – 'wat wil ik weten?' doelstelling – 'waarom wil ik dat weten?' deelvragen die de vraagstelling opdelen in onderzoekbare onderdelen en gezamenlijk een antwoord kunnen geven op de vraagstelling Nadat je thema 2 hebt doorlopen kun je een probleemschets formuleren een vraagstelling, deelvragen en prealabele vragen voor het literatuuronderzoek formuleren een specifieke doelstelling formuleren.

Samenvatting online studietaak 2.1:

Doel van de probleemschets Een wetenschappelijk onderzoek begint met het beschrijven van een probleem waarvoor

een oplossing gezocht wordt. De probleemschets maakt duidelijk:

Wat het probleem is Waarom het een probleem is

1 1 / 3

Voor wie het een probleem is Hoe groot het probleem is Wat mogelijke oorzaken of oplossingen zijn Dit vormt de basis voor de aanleiding van het onderzoek , en uiteindelijk voor de onderzoeksvraag .Aanpak bij het schrijven van de probleemschets

• Begrippen introduceren en afbakenen

Leg alle begrippen uit die in de onderzoeksvraag voorkomen.Definieer containerbegrippen (zoals ‘motivatie’ of ‘geestelijke gezondheid’) concreet en nauwkeurig.Zorg voor consistente, beknopte en relevante definities die logisch in de tekst zijn geïntegreerd.

• Relaties tussen begrippen uitleggen (‘het waarom’)

Onderbouw waarom je verwacht dat er een verband is tussen de gekozen variabelen.Gebruik theoretische kaders of modellen uit eerder onderzoek.Beperk je tot één of enkele goed passende theorieën om de leesbaarheid te behouden.

• Maatschappelijke relevantie onderbouwen

Gebruik actuele bronnen, cijfers of nieuwsberichten (zoals via Nexis Uni).Vermijd ongefundeerde uitspraken; onderbouw alles met betrouwbare data.

Opbouw van de tekst: het trechtermodel

Begin breed met het maatschappelijke probleem of de hoofdvariabele (bijv.prestatie van leerlingen).Werk toe naar meer specifieke variabelen die hier invloed op kunnen hebben (bijv.motivatie, autonomie).Sluit af met een logische overgang naar de onderzoeksvraag.Verkennend literatuuronderzoek Doe dit vóór het opstellen van je probleemschets.

Het helpt om:

oBegrippen af te bakenen oRelevante onderzoeksvragen te formuleren oEen passend theoretisch kader te kiezen Pas probleemstelling en vraagstelling aan op basis van nieuwe inzichten, maar blijf niet eindeloos herschrijven.Overige aandachtspunten Gebruik eigen woorden i.p.v. letterlijke citaten.Wees consistent in gebruikte termen binnen en tussen onderdelen van je verslag.Zorg dat je definities en afbakeningen aansluiten op de rest van je tekst (zoals deelvragen en analyse).

Samenvatting online studietaak 2.2:

Doel van de vraagstelling De vraagstelling (onderzoeksvraag) maakt duidelijk wat je met je onderzoek wilt weten.Ze vloeit logisch voort uit de probleemschets , en bevat de relevante, afgebakende variabelen die je wilt onderzoeken.Kenmerken van een goede vraagstelling ✅ Logisch en helder geformuleerd Bouwt voort op de probleemschets Is duidelijk, niet omslachtig, en in actieve taal geschreven ✅ Richt zich op verband tussen variabelen Benoemt twee of meer concrete variabelen Variabelen moeten onderscheid kunnen maken tussen mensen (dus variatie vertonen)

2 2 / 3

Spreek van verband of samenhang bij correlationeel onderzoek Spreek van effect of invloed bij experimenteel onderzoek ✅ Specifiek en afgebakend Geen vage containerbegrippen (zoals ‘persoonlijkheid’, ‘gezondheid’, ‘welzijn’)

Duidelijke afbakening van:

oVariabelen (bijv. extraversie i.p.v. persoonlijkheid) oDoelpopulatie (bijv. basisschoolleerlingen in Nederland) oVergelijkingsgroepen (indien van toepassing) ✅ Open vraagvorm Geen ja/nee-vraag Begin met “In hoeverre…”, “In welke mate…”, of “Wat is de relatie tussen…” ✅ Aansluiting op onderzoeksopzet Gebruik passende formuleringen voor moderatie, mediatie of interactie oBijv. “Wordt het effect van X op Y gemedieerd door Z?” Zorg dat de formulering in lijn is met het soort onderzoek (correlationeel vs.experimenteel) Veelvoorkomende fouten (ongeschikte vraagstellingen) ❌ ‘Hoe kan’-vragen

Te vaag en beleidsmatig. Voorbeeld:

Slecht: Hoe kan ziekteverzuim worden verminderd?

Beter: In hoeverre hangt ervaren werkdruk samen met ziekteverzuim?

❌ ‘Welke’-vragen

Te breed en ongericht. Voorbeeld:

Slecht: Welke factoren hangen samen met depressie?

Beter: Wat is het verband tussen sociale steun en depressieve klachten bij

jongeren?❌ Normatieve, ethische, esthetische of metafysische vragen

Niet toetsbaar met empirisch onderzoek. Voorbeeld:

Slecht: Zijn pestproblemen erger dan schooluitval?

Beter: In hoeverre verschillen jongeren met pestervaringen en schooluitval in depressieve klachten?Belangrijkste tips Wees concreet, specifiek en wetenschappelijk toetsbaar Zorg dat er variatie is in de onderzochte variabelen

Laat de formulering van de vraagstelling bepalen door:

ode literatuur ode probleemschets ode opzet van je onderzoek Studietaak 2.3 – Doelstelling - waarom wil ik dit weten?Wat is een doelstelling?De doelstelling maakt duidelijk waarom het onderzoek relevant is . Die relevantie moet expliciet worden verwoord, zodat er geen twijfel ontstaat over het nut van de studie.

⚖️

Soorten relevantie Soort onderzoek RelevantieDoelstellingstype Fundamenteel onderzoek Vergroten van theoretische kennis Theoretische relevantie Toegepast onderzoek Oplossingen bieden voor praktische problemen Praktische/maatschappelijke relevantie Veel onderzoek Heeft beide soorten relevantie Combinatie

Voorbeeld: Vraagstelling en doelstelling combineren

Vraagstelling: In hoeverre is er een verband tussen slachtofferschap van pesten en depressieve symptomen bij adolescenten, en wat is de rol van hechte vriendschappen?

• / 3