Samenvatting NSM. - Mens: cliëntsysteem dat in open verbinding met...

Samenvatting NSM.Hoofdstuk 3.

SYSTEEMTHEORIE

Dit systeem is om het begrip mens te verduidelijken.Mens: cliëntsysteem dat in open verbinding met de omgeving staat en voortdurende uitwisseling van materie, energie en informatie houdt. Mens is een OPEN SYSTEEM.Open: doelt op het feit dat deze systemen in open verbinding staan met hun omgeving.!! Omgeving kan het cliëntsysteem beïnvloeden maar cliëntsysteem kan ook omgeving beïnvloeden!!

Mechanisme: wordt ook wel zelfstabilisatie genoemd.

Negentropie: uitwisseling met de omgeving leidt tot voortdurende veranderingsprocessen en een steeds complexer georganiseerd systeem. Bijvoorbeeld: weerberichten, soms is het koud soms is het warm. Het lichaam moet hierop kunnen reageren.Gesloten systemen: kenmerk is dat er geen uitwisseling met de omgeving plaats vindt. Alle dode organismen zijn op te vatten als gesloten systemen. Zonder uitwisseling van materie, energie en informatie kunnen open systemen niet verder bestaan, maar vallen ze uiteen. Eigenlijk bestaan er dus geen gesloten systemen.Open systemen: Kunnen steeds meer gesloten raken wanneer de uitwisseling met de omgeving afneemt > ENTROPIE.Grens: hier vindt uitwisseling met omgeving plaats en de grens heeft een beschermende functie voor het systeem.Subsystemen: Als je een gezin of klas neemt is het gezin of klas het systeem, en vallen de leerlingen of gezinsleden onder ‘subsystemen’. Elke verandering binnen een subsysteem heeft invloed op het gehele systeem.

STRESS-COPING THEORIE

Dit systeem is om het begrip omgeving te verduidelijken.Stress: ‘een relatie tussen het individu en omgeving die als bedreigend, dan wel overschrijdend kan zijn van zijn of haar mogelijkheden wordt getaxeerd en daarmee het welzijn in gevaar brengt.’ Iemand kan een sollicitatie gesprek als ‘stress’ ervaren maar iemand kan ook het respons van degene als ‘stress’ ervaren.Stress kan nooit objectief worden vast gesteld. Dit is altijd een resultaat van de interactie tussen persoon en diens omgeving.Taxatie: ‘de evaluatieve cognitieve processen, die plaatsvinden en invloed uitoefenen tussen het in aanraking komen met krachten uit omgeving en de reactie hierop.’ Men bepaalt als het ware wat wel of geen stress is en in belangrijke mate hoe iemand zal reageren op de als stress ervaren druk. 1 / 2

3 vormen taxatie:

• Primaire taxatie
• Secundaire taxatie
• Hernieuwde taxatie

Primaire taxatie:

Vindt snel plaats, vaak in een reflex. Bestaat uit de beoordeling of iets als onbelangrijk, positief of stress gevend kan worden ervaren.

3 vormen van primaire taxatie:

• Bijvoorbeeld schade/verlies van iets. > Hierbij heeft al schade/verlies van belangrijke zake plaats

gevonden.

• Bijvoorbeeld bedreiging. > Er is nog geen schade/verlies opgetreden maar dit wordt wel verwacht.
• Bijvoorbeeld uitdaging. > Komen overeen met situaties als bedreiging. Ze onderscheiden zich omdat

hierbij de kans nog bestaat om van deze situaties beter te worden.Secundaire taxatie: Nagaan wat je kunt doen aan een stress gevende situatie. Je schat de ernst van situatie in en hoeverre de situatie te beïnvloeden is.Secundaire taxatie beïnvloedt de primaire taxatie doordat betekenis van de situatie wijzigt als gevolg van een inschatting van de eigen mogelijkheden. Bijvoorbeeld: Eerste reactie op situatie kan heftig zijn (primaire taxatie), maar kan afnemen wanneer je bedenkt dat het goed kan komen door andere oplossingen (secundaire taxatie).Hernieuwde taxatie: opnieuw inschatten van de situatie, nadat je nieuwe informatie hebt gekregen.

Twee factoren bepalen mede de taxatie:

• Persoonsgebonden factoren
• Situatie gebonden factoren

Persoonsgebonden factoren: Overtuigingen en belangen (wat belangrijk is voor een mens) van degene spelen een rol.Situatie gebonden factoren: Bijvoorbeeld of het een nieuwe situatie is of dat de situatie zich eerder heeft voorgedaan.Coping: ‘Constante wijzigende pogingen om om te gaan met specifieke externe en/of interne eisen, die worden ervaren als een test of overschrijding van iemands mogelijkheden.’ Coping gaat over ‘het omgaan met’ en ‘eisen die als bedreigend worden ervaren’. En het gaat niet om het ‘beheersen van’.

PREVENTIETHEORIE

Volgens Caplan (1964): heeft primaire preventie betrekking op het verlagen van het aantal ziekteprocessen door schadelijke factoren te bestrijden voordat deze kans hebben gezien ziektes te veroorzaken.Belangrijk uitgangspunt van preventietheorie: mensen moeten beschikken over voldoende reserves.Deze reserves hebben beetrekking op het lichamelijk, psychosociaal en sociaal-cultureel functioneren.

• / 2