Samenvatting organisatiekunde

Samenvatting organisatiekunde Hoofdstuk 1 – inleiding organisatiekunde in historisch perspectief

Organisaties: doelstellingen, mensen en middelen

➔ Doelgerichte samenwerkingsverbanden

Indeling organisaties:

Bedrijven Overige organisaties Voor hun voortbestaan zijn ze afhankelijk van klanten. Onderscheiden worden profitbedrijven, die winst nastreven (ook ondernemingen genoemd), en non- profitbedrijven, die dat niet doen.Deze organisaties zijn niet afhankelijk van klanten om te kunnen bestaan. Zij richten zich primair op hun leden.

Profitbedrijven:

• Philips
• Douwe Egberts
• Een particuliere school

Non-profitbedrijven:

• Een ziekenhuis
• Een (niet-particuliere) school
• Een ministerie
• De amateursportvereniging
• De kerk

Organisaties zonder rechtspersoonlijkheid: de eenmanszaak, de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap.Organisaties met rechtspersoonlijkheid: de besloten vennootschap, de naamloze vennootschap, de vereniging, de coöperatie, de onderlinge waarborgmaatschappij en de stichting.

Samenwerkingsconstructies:

• Fusie: Worden twee of meer organisaties samengevoegd in een nieuw verband. De oude

organisaties houden op te bestaan.

- Overname: De ene organisatie neemt de andere organisatie over. De overgenomen

organisatie is geen zelfstandige unit meer, maar de naam kan nog wel behouden blijven voor marketingredenen

• Joint venture: Een vorm van samenwerken waarbij de samenwerkende organisaties een deel

van hun vermogen inbrengen in een nieuw bedrijf, dat voor gezamenlijke rekening en risico een project tot ontwikkeling brengt.

• Strategische samenwerking: Een samenwerkingsverband tussen twee of meer organisaties

de met behoud van zelfstandigheid en identiteit samenwerken op een deelgebied dat van wezenlijk belang is voor de continuïteit van de afzonderlijke organisaties.Periode van eind negentiende eeuw tot circa 1935

• Organisaties begin 20

e eeuw beschouwd als gesloten eenheden, met vaste regels en doelstellingen.

• / 4

Scientific managment:

• Een van theorieën van de klassieke school van de organisatietheorie en berustte op

kwantitatieve benaderingen.

• Frederick Taylor
• Streven naar efficiency
• Arbeider verlengstuk van de machine. Iedere medewerker een rationeel wezen dat d.m.v.

geldprikkels tot hogere productiviteit zou worden gebracht → prestatiebeloning.

• Laisser-faire → een minimale overheidsbemoeienis
• Organisatie zonder mensen

General management theory (Fayol):

• De benodigde vaardigheden om een organisatie als geheel te leiden.
• Prévoir (vooruitzien), organiser (organiseren), commander (opdrachten geven), coordonner

(afstemmen), contrôler (controleren).Weber: Stond bekend om zijn rationele organisatie, een samenwerkingsverband waarin de functievervulling onafhankelijk zou moeten zijn van de personen die de functies op een gegeven moment vervullen.

• Bureaucratisch samenwerkingsverband, met duidelijk door systemen en procedures

afgebakende werkzaamheden, bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

• Werknemers niet geselecteerd op basis van vriendjespolitiek, maar o.b.v. objectieve criteria.
• Eenheid-van-bevel principe → iedere werknemer één baas

De periode van circa 1935 tot circa 1955 Begin jaren dertig → humanrelationsbenadering ➔ Sociale aspecten evenzeer belangrijke rol als rationele overwegingen.➔ Jaren 50 kritiek: Humanrelationsbenadering te eenzijdig gericht op het individu en te weinig rekening hield met de technische aspecten van de organisatie.➔ Mensen zonder organisatie

Revisionisme: Denkrichting met als motto ‘mensen en organisatie’.

De periode van circa 1955 tot heden

• Besef dat organisaties moeten worden beschouwd als open systemen. Systemen die invloed

uitoefenen op hun omgeving en door die omgeving beïnvloed worden.

• Systeemtheorie: De samenhang tussen delen en de beheersing daarvan in groter verband.
• Interdisciplinair: Benadering van problemen vanuit meerdere bedrijfskundige domeinen.

In loop van periode verandert objectieve rationaliteit in subjectieve rationaliteit.➢ Verscheidenen vormen van betrokkenheid, medezeggenschap en delegatie komen op en zorgen dat de betrokkenheid en de invloed toenemen.Contingentiebenadering: Benadering die zegt dat de effectiviteit van leiderschap wordt bepaald door de omstandigheden.Peter Drucker → Kennisrevolutie 2 / 4

Henry Mintzberg → Basisconfiguraties → Uitgangsgedachte dat de beste manier van leidinggeven en structureren niet bestaat.Micheal Porter → vijfkrachtenmodel → Hulpmiddel bij het analyseren van de markt en de concurrentie.Organisatie ontwikkeling Efficiënte firma → kwaliteitsfirma → innovatieve firma → netwerkrfirma Wet van Martec → Technologie harder groeit dan organisaties kunnen veranderen.Economische kringloop ➔ Geeft een vereenvoudiging van de werkelijkheid weer, maar biedt wel duidelijkheid.➔ Door de juiste producten tegen de juiste prijs op de juiste plaats aan te bieden en door optimaal te communiceren met de afnemer, zullen doelstellingen zo goed mogelijk gerealiseerd worden.Het managementproces

• Beleidsvorming: analyseren, doelstellingen bepalen en plannen maken

• Constituerende beslissingen → Doelstellingen en strategieën vast te stellen en om

voorwaarden en omstandigheden te scheppen om doelstellingen te kunnen waarmaken.

• Structurering: een organisatie structuur ontwerpen

• Verdeling van functies, de toekenning van bevoegdheden en verantwoordelijkheden

en de vaststelling van de communicatiestructuur.

o Constitueren: Beleidsintensief

o Dirigeren: Beleidsuitvoering, het geven van opdrachten.

• Uitvoering: doen uitvoeren, beheersen en bijsturen

• Betreft het doen uitvoeren, het beheersen en het bijsturen van processen in de

organisatie.

• Naast dirigerende activiteiten en beslissingen ook constituerende beleidsbeslissingen

worden genomen.Beleidsuitgangspunten Visie–Missie–Doelen–Doelstellingen–Beleidsuitgangspunten–beleid–strategie–uitvoering Missie: Wat wil de organisatie bereiken, wat het hoofddoel is van de organisatie en soms ook met welke instrumenten/producten dat moet gebeuren of op grond van welke waarden en principes. De functie van de missie is om uitgangspunten te bieden voor het formuleren van beleid en strategie.Visie: Een geloof in een product of dienst of een te behalen doel: ik wil in deze plaats de jeugd aan het sporten helpen.Het 7-S model Zie hiernaast

• / 4

Hoofdstuk 2 – Strategy Strategie geeft in grote lijnen de route aan die de organisatie of een onderdeel daarbinnen moet volgen om de doelstelling te bereiken.Planning → Nu beslissen wat in de toekomst moet gebeuren.Verschillende soorten planning

• Niveau (concern, werkmaatschappij, afdeling, product)
• Op niveau van concerndirectie wordt er in beginsel geen aandacht besteed aan

specifieke producten, maar gaat het om kansen en bedreiging in te schatten van productgroepen. Ook op concernniveau wordt er gekeken naar nieuwe productgroepen.

• Tijdshorizon (kort, middel en lang)
• Korte termijn → Uitbereiding van tijdelijke assortiment.
• Lang termijn → Iets wat niet snel kan terug worden verdiend.
• Mate van detail (strategisch en tactisch)
• Strategische planning → Geeft in grote lijnen aan hoe de doelstellingen gerealiseerd

moeten worden op basis van interne en externe omgevingsanalyse.

• Tactische planning → Geeft in detail aan hoe de strategische beslissingen

gerealiseerd moeten worden.

• Functioneel gebied
• Bedrijfsfuncties die alle een eigen planning maken.
• Functionele deelplanningen vormen samen het ondernemingsplan

Het strategisch ondernemingsplan In het strategisch ondernemingsplan worden de stappen beschreven die leiden tot de keuze van een bepaalde strategie, de route die de onderneming moet volgen om haar doelstellingen te realiseren.Vervolgens wordt in de planfase de gekozen strategie verder uitgewerkt. Deze uitwerking heeft betrekking op alle functionele onderdelen (inkoop, productie, marketing, personeel en financiën).Daarna word het uitgevoerd en vinden er controles plaats en eventueel bijsturing Een situatieanalyse hoort bij de karakteristiek van de onderneming. Er worden gegevens verzameld over de totale markt.

• Businessdefinitionmodel van Abell → worden de marktgrenzen afgebakend d.m.v. drie

polen: de afnemers (wie), de behoeften (wat) en de technologieën (hoe).

De SWOT-analyse Hiermee kunnen externe ontwikkelingen en de eigen sterke en zwakke punten in vergelijking met de concurrentie in kaart worden gebracht.• Sterkte en zwaktes (intern = micro) ❖ Kan betrekking hebben op niet-financiële prestaties en financiële prestaties.❖ Op gebied van inkoop, marketing, productie, financiën en personeel.❖ BCG-model → Een geschikt hulpmiddel om eigen positie te bepalen. Verschillende producten en productgroepen in kaart gebracht. Zo kan bekeken worden of het assortiment een evenwichtige samenstelling heeft.

❖ BCG-model geeft positie van product-marktcombinaties weer: relatieve

marktaandeel en marktgroei. (figuur 2.5)

• / 4