Samenvatting, Praktische pedagogiek voor sociaal werk.

Pedagogiek 1:

Samenvatting, Praktische pedagogiek voor sociaal werk.Deel 1 Theoretisch kader, Hoofdstuk 1 Opvoeding.

1.1Het opvoeden van vroeger.Baby’s hebben andere mensen nodig die helpen te overleven en laten zien hoe de samenleving in elkaar zit en de maatschappij waarin ze opgroeien. Ze dus ook wel mensen nodig die hen verzorgen en begeleiden bij hun ontwikkeling tot verantwoordelijkheid en zelfstandigheid. Opvoeden gaat niet alleen over voorzien van voeding, kleding en onderdak maar ook de normen en waarden bij brengen van de maatschappij. Door de eeuwen heen zijn er verschillende ideeën ontstaan over opvoeding. Opvoeding is niet los te zien van de maatschappelijke, economische, culturele en politieke context van het moment waarop de opvoeding plaats vindt.

1.1.1 De oudheid:

Kinderen werden gezien als belangrijke gezinsleden waarin plezier en affectie meegedeeld kon worden maar er werd tegelijkertijd ook veel waarde gehecht aan toekomstig belang van het kind voor de samenleving.Plato geloofde dat een jong kind prikkelbaar zou worden en snel verward zou raken als je het zou verwennen. Maar een strenge en tirannieke houding had een keerzijde.Kinderen werden er slaafs, somber en energieloos van. Deze kinderen zouden niet in de samenleving en het dagelijks leven kunnen functioneren.Maar de opvoeding was wel hard; Kinderen werden van jongs af aan opgeleid tot militairen en gehoorzame staatsburgers. Er waren zware trainingen, waarin kinderen leerden gehoorzaam te zijn en hun mentale en fysieke uithoudingsvermogen werd vergroot. (Spartaanse opvoeding) Kinderen werden als straf geslagen om te testen hoe sterk ze waren en werden zomaar in het water gegooid zonder geleerd te hebben, hoe te zwemmen; Het idee

was: wie overleefde was sterk, wie verdronk was “zwak”.

De kinderen kregen ook te maken met honger, dorst, uitputting en kou.

1.1.2 De middeleeuwen:

De nadruk lag op overleven in het gezin. Door het opkomende calvinisme werden kinderen onderdrukt en gezien als van weinig belang.Maar Erasmus benadrukte om liefdevol met kinderen om te gaan. Hij vond dat kinderen moesten worden opgevoed tot humane, verdraagzame, ridderlijke en hoffelijke wezens met een gevoel voor verantwoordelijkheid. Ze moesten daarom niet te verwend worden en leren om zich in te spannen. Educatie werd belangrijk.Kinderen gingen vaker naar school door de veranderende arbeidsmarkt. Ze moesten leren schrijven, lezen en rekenen om bankier, advocaat of journalist te worden in plaats van boer bvb.Kinderen gingen tot 12 jaar of soms nog in hun tienerjaren naar school en werden gezien als toekomstige volwassene die educatie nodig had om verantwoordelijk te worden.

1.1.3 De 19

de eeuw. 1 / 4

Ouders wilde slechte eigenschappen van hun kinderen onderdrukken of verbeteren door het aanleren van gehoorzaamheid en zelfbeheersing.Egoïsme werd gezien als de slechtste eigenschap. Kinderen zouden dit zijn en snel de directe bevrediging van hun behoeften willen.Ouders waren streng indien nodig, maar ook zacht en liefdevol indien mogelijk.Te lief zijn mocht ook niet, een huilende baby werd alleen uit de wieg gehaald als hiervoor een lichamelijke aanleiding was. Een kind moest zich zo vroeg mogelijk beheersen.Rust en regelmatig zorgt voor gehoorzaamheid en zelfbeheersing. Er waren strikte regels en grenzen. Ouders deelden bevelen uit en het kind moest doen wat de ouder hen vertelde.

1.1.4 De 20

ste

eeuw:

De Amerikaanse kinderarts Spock adviseerde opvoerde om signalen van het kind serieus te nemen en daarop te reageren, hierdoor verdween de nadruk op een strenge opvoeding met rust en regelmaat.Opvoeders ging daardoor flexibeler met kinderen om. Ouders toonde meer affectie naar hun kinderen en zagen ze als individuen.Transitie van bevelhuishouden naar onderhandelingshuishouden. Dus meer openheid en meer democratische opvoedstijl.

Doelen in opvoeding: zelfontplooiing, zelfontdekking, onafhankelijkheid en

mondigheid.Meer bewegingsvrijheid en meer gelijkwaardigheid.

1.1.5 De 21

ste eeuw.Met de komst van technologie kunnen opvoeders overal op het internet informatie vinden over verschillende opvoedmethoden.Het kind staat tegenwoordig centraal. Hij mag zijn eigen keuzes maken en zijn eigen levenspad bewandelen. Maar kinderen zullen uiteindelijk wel een bijdrage leveren aan de maatschappij als ze volwassenen zijn.

1.2 Het opvoeden van nu Opvoeden is alle omgang tussen de opvoeder en het kind waarbij gericht een relatie wordt aangegaan. De opvoeder biedt liefde, veiligheid, intimiteit, aandacht, grenzen, instructie, ondersteuning, controle en een gevoel van veiligheid. Het kind gaat zichzelf ontplooien en ontwikkelt zelfredzaamheid en zelfstandigheid om zijn verdere leven in te vullen.

Bij opvoeden kunnen je verschillende zaken onderscheiden: opvoedingsdoelen,

pedagogische basisdoelen, basishandelingen, ontwikkelingstaken en opvoedingstaken.

1.2.1 Opvoedingsdoelen: 2 / 4

Het voornaamste doel van de opvoeding het kind laten uitgroeien tot een volwassene die zich kan handhaven in de maatschappij. Hiervoor zijn er 3 algemene kenmerken die daarbij nodig zijn. 1. Zelfstandigheid. We leren van jongs af aan al om beslissingen te nemen, later leren we hoe we ons leven vormgeven en welke waarden belangrijk zijn. 2. Zelfredzaamheid. Eigen keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen, voorbereiding bij voor toekomstige rol in de samenleving. 3. Zelfvertrouwen. Hierdoor kan een kind een bijdrage leveren aan de toekomst, Het kind kan wanneer volwassen technische en praktische problemen oplossen.Opvoeden is ook wel de personalisering en socialisering van kinderen. Niet alleen de aanpassing van de samenleving als doel maar ook de ontplooiing van persoonlijke mogelijkheden van het kind.

1.2.2 Pedagogische basisdoelen:

Pedagogische basisdoelen zijn de doelen die moeten worden volbracht, als je het kind wilt personaliseren en socialiseren. Dus het creëren van een geschikt klimaat.

1. Het bieden van emotionele veiligheid: een omgeving waarin het kind kan

ontspannen en zichzelf kan zijn. Dit zorgt voor het welbevinden van het kind en is een voorwaarde voor het realiseren van de andere pedagogische basisdoelen.2. Gelegenheid bieden voor het ontwikkelen van persoonlijke competentie. Hierdoor kunnen kinderen persoonlijke eigenschappen ontwikkelen om problemen aan te pakken en zich aan te passen in situaties. Eigenschappen zoals Veerkracht, impulscontrole, flexibiliteit, motivatie, volharding, creativiteit en cognitieve en taalvaardigheden. Hierdoor ontwikkelt zelfstandigheid, zelfvertrouwen en zelfredzaamheid.3. Gelegenheid bieden voor het ontwikkelen van sociale competentie om sociale kennis en vaardigheden te leren zoals inlevingsvermogen, samenwerken, communiceren, anderen helpen, conflicten voorkomen en oplossen, en sociale verantwoordelijkheid ontwikkelen.

4. Overdragen van waarden en normen: Hierdoor maken kinderen zich de cultuur

eigen en leren ze zich ernaar te gedragen.

1.2.3 Basishandelingen van opvoeden:

Er zijn 4 handelingen die ouders gebruiken om hun kind op te voeden, die kun je onderverdelen in vier basishandelingen. 1. Ondersteuning bieden. 2. Instructie geven.

• Controle uitoefenen. 4, Grenzen stellen. Dit samen zorgt ervoor dat het kind de

verschillende ontwikkelingsfasen van het leven doorloopt. De manier waarop de basishandelingen toegepast is afhankelijk van de normen en waarden.

Ondersteuning bieden:

-Opvoedgedrag dat zich richt op de fysieke en emotionele welzijn v/h kind.-Het uitdrukken van liefde en zorg zorgt ervoor dat het kind begrepen en geaccepteerd voelt.-Materiële ondersteuning: het vervullen van tastbare, fysieke behoeften. Dit kan ook invloed hebben op de ontwikkeling en groei van een kind zoals het aanschaffen van een etui met pennen voor school. 3 / 4

-Emotionele ondersteuning: alle uitingen van liefde, aandacht, geborgenheid,

affectie. Het is de psychische ondersteuning die het kind van zijn opvoeders ontvangt. Naarmate het kind ouder wordt zal de behoefte aan emotionele ondersteuning steeds verder afnemen, maar wel aanwezig blijven.

Instructie geven:

-De opvoeder maakt aan het kind duidelijk welk gedrag van hem verwacht wordt.-Door aan te geven wat ergens te bedoeling is, kan het kind zijn kennis en vaardigheden ontwikkelen en uitbreiden.-Door instructie, informatie en uitleg over de wereld, leert het kind verantwoordelijkheid te nemen. Ook leert het om eigen problemen op te lossen.Dit is belangrijk voor de toekomst als volwassene. Instructies bevorderen zelfstandigheid en zelfredzaamheid.

Controle uitoefenen:

-Uitleggen waarom bepaalde dingen (on)acceptabel zijn. Opvoeders doen een beroep op de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van hun kind. Ze geven aanwijzingen en informatie over welk gedrag acceptabel is.

Grenzen stellen:

-De manier waarop het kind beloofd/gestraft wordt voor gewenst, respectievelijk/ ongewenst.-Het stellen van grenzen vereist consequenties van opvoeders. Zij moeten standvastig zijn maar ook respect hebben voor de autonomie van het kind.-De eigenheid v/h kind respecteren en ruimte geven voor zelfstandigheid.-Het kind kan zelfstandig activiteiten ondernemen door structuur te bieden.-Een opvoeder moet specifieke interactievaardigheden hebben, waardoor de opvoeding v/h kind kan worden vormgeven. Op jonge leeftijd heeft de opvoeder veel invloed.-Wanneer zich problemen voordoen rondom of met kind zullen opvoeders hierop moeten anticiperen. Oplossingsvaardigheden zijn onmisbaar bij opvoeding.

1.2.4 Ontwikkelingstaken en opvoedingstaken.

Er zijn verschillende ontwikkelingsfasen in een leven van een kind. Bij iedere fase horen bepaalde vaardigheden op fysiek, cognitief, sociaal en emotioneel gebied, die een kind zal moeten leren beheersen. Ook op het terrein van de ontwikkeling van persoonlijkheid. Dit zijn ontwikkelingstaken/opgaven. Als deze goed voltooid worden, dan is de kans kleiner op problemen in de verdere ontwikkeling.Voor dit heeft een kind steun en hulp van de opvoeder nodig. Hulp/ondersteuning = opvoedingstaken/opgaven. Alle gedragingen van een opvoeder die het optimaal leren beheersen van de ontwikkelingstaken mogelijk maken. Opvoeden is 0-21 jaar.

Hoofdstuk 2 Pedagogiek:

2.1 Pedagogiek Professionele ondersteuning kan helpen wanneer de opvoeders binnen een normale opvoedsituatie niet meer weten hoe ze moeten handelen. Dit kan over allerlei vormen van problematiek gaan. Het gaat altijd om milde problemen binnen een normale opvoedsituatie.Pedagogiek richt zich op opvoedproblemen die preventief of met licht ingrijpen kunnen worden opgelost.

• / 4