Seneca Maatschappijleer Samenvatting Hoofdstuk 1 tm 8 JV VWO4

Seneca Maatschappijleer – Samenvatting Hoofdstuk 1 t/m 8 – JV VWO4 Seneca Maatschappijleer Samenvatting Hoofdstuk 1 t/m 8

Hoofdstuk 1: Maatschappelijk geluk

Dilemma: Een keuze tussen twee zaken die niet samen kunnen gaan.

Waarde: Een abstract ideaal dat mensen belangrijk vinden om na te streven.

Kernwaarde: Een belangrijke waarde van een cultuur (samenleving, bedrijf, groep).Zonder die kernwaarde bestaat er geen cultuur meer.

Belang: Een voordeel dat iemand heeft of kan krijgen.

Eisen voor het hebben van een maatschappelijk probleem:

-Er zijn verschillende meningen over het probleem -Er hebben veel actoren (persoon of groep die betrokken is bij een maatschappelijk probleem) mee te maken -De overheid (hoogste gezag (bestuur) in een land dat wetten maakt, uitvoert en handhaaft) kan een rol spelen bij de oplossing Met een AWB-schema maak je een overzicht van een botsing of dilemma met actoren, waarden en belangen die tegenover elkaar staan.Maatschappelijke botsing: botsing tussen waarden en/of belangen van verschillende actoren die niet samen kunnen gaan. Hierbij speelt de vraag mee welke actor het maatschappelijk probleem moet oplossen. We delen de actoren op in de

maatschappelijke driehoek met daarin:

-De overheid (hier hoort de landelijke overheid bij, maar ook de provincie en gemeente) -Het maatschappelijk middenveld (hier staan de actiegroepen, vakbonden, kerken en verenigingen bij) -De markt (hier horen de bedrijven en ondernemingen bij)

Strijd: Het oplossen van maatschappelijke problemen door geweld of dwang.

Debat: Een ordelijke discussie om een kritisch denkend publiek te overtuigen.

Meerderheidsregel: De regel dat beslissingen worden genomen door de meerderheid

van de uitgebrachte stemmen over een voorstel.

Grondwet: De belangrijkste wet van een land. Bevat meestal fundamentele rechten

en plichten van burgers en van de overheid. 1 / 2

Seneca Maatschappijleer – Samenvatting Hoofdstuk 1 t/m 8 – JV VWO4

Mensbeelden: Beelden die mensen hebben van hoe mensen over het algemeen zijn.

Extreemlinks Links Midden Rechts Extreemrechts Mensen moeten gedwongen worden elkaar te helpen, desnoods met geweld.De overheid moet mensen helpen door hoge belastingen te vragen en hoge uitgaven te doen.De overheid moet mensen alleen tijdelijk helpen als mensen weinig kansen hebben om zichzelf te helpen.Niet de overheid moet mensen verplichten anderen te helpen, maar dat horen welopgevoede mensen vrijwillig te doen.Mensen zijn gericht op hun eigenbelang en moeten alleen voor zichzelf opkomen. Help alleen jezelf, eventueel met geweld.

Ideologieën: Samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden over het

maatschappelijk geluk.Extreemlinks Links Midden Rechts Extreemrechts Bij gelijke kansen kan iedereen bijna alles leren.Verschillen tussen mensen mogen niet belangrijk zijn en daarom moet de overheid die met geweld ongedaan maken.Iedereen moet gelijke kansen krijgen en de overheid moet dat stimuleren om ongelijkheid te bestrijden. Dat mag met veel belastinggeld.Ieder individu moet gelijke kansen krijgen om zichzelf te ontplooien.De overheid moet hierin niet teveel sturen maar wel gelijke rechten garanderen.Ieder individu heeft unieke talenten maar sommige meer dan anderen.Getalenteerde mensen moeten een vooraanstaande rol spelen en zich inzetten voor het algemeen belang.Sommige individuen zijn beter dan anderen. Een volk wordt alleen beter als de besten met geweld kunnen heersen over de zwakkeren, die een last zijn voor het volk en moeten verdwijnen.

Hoofdstuk 2: Geluk realiseren

Stromingen: Groepen aanhangers van een ideologie.

Extreemlinks Links Midden Rechts Extreemrechts Anarchisme en Communisme Socialisme en Sociaal- Democratie LiberalismeConservatismeNazisme en Fascisme Strijdt voor gelijkheid Debatteert voor (meer) gelijkheid Debatteert voor persoonlijke vrijheid Debatteert voor economische vrijheid Strijdt voor één cultuur Christendemocratie (conservatief)

• / 2