Spraak samenvatting - 1. Fonologische therapie moet systematisch gepl...

Spraak samenvatting

Hoofdstuk 6 – De therapiefasen van Metaphon

• Fonologische therapie moet systematisch gepland worden en gebaseerd zijn op een analyse van

de spraak van het kind.

• De therapeut moet zich primair bezighouden met het uitbreiden van klankcontrasten in

betekenisvolle communicatieve situaties.

• Therapie moet gericht zijn op het veranderen van klankpatronen in plaats van op het aanleren

van afzonderlijke klanken.

Fase 1: De ontwikkeling van het fonologisch bewustzijn

Doel: wekken van interesse voor klanken en klanksystemen.

Belangrijkste fase van de therapie. Bij normale kinderen is deze interesse aanwezig, bij kinderen met een fonologische stoornis niet. Hier moet dan ook veel tijd aan besteed worden. Interesse en motivatie zijn enorm van belang. Als de interesse gewekt is onderzoeken de logopedist en het kind samen de aard van de doelklank of het klanksysteem. Binnen fase 1 zijn er verschillende stappen/niveaus. Er wordt wel onderscheid gemaakt tussen stappen bij substitutieprocessen en syllabestructuurprocessen.

Stappen substitutieprocessen fase 1

• Begripsniveau: kind moet bepaalde termen begrijpen. Dit spelenderwijs ontdekken en aftasten.

Het gaat dan om termen als ‘lang’ en ‘kort’ omdat deze voorbereiding zijn op volgende stappen.

• Klank/geluidsniveau: transfer van begripseigenschappen naar klanken. Geluidspelletjes met

geluiden als brullende leeuw. Kind wel begrip bij brengen dat elke klank ingedeeld kan worden bij bijv. voor/achter.

• Foneemniveau: activiteiten waarin spraakklanken gemanipuleerd worden. Logo en kind

doorlopen allerlei spraakklanken die varieren op diverse dimensies (lang/kort). Wel met bestaande klanken. Kan doormiddel van plaatjes uit Metaphon.

• Woordniveau: minimale paren worden geïntroduceerd. Woordparen die een foneem van elkaar

verschillen. Aan het kind wordt gevraagd of het woord een lang/kort geluidje heeft. Kind is luisteraar maar wordt wel uitgenodigd deel te nemen aan de discussie. Er wordt in het begin maar een minimaal paar gebruikt.

Stappen syllabestructuurrocessen fase 1

• Begripsniveau: begrippen introduceren die het in staat stellen klankeigenschappen te

onderzoeken. Doel is om gezamenlijk begrip te ontwikkelen voor woorden als met/zonder. Kind is luisteraar en produceert.

• Syllabeniveau: syllaben introduceren die het doelcontrast weergeven. Mag met fonemen of

nonsenssyllaben (liever niet). Contrast aanleren (CV, CCV). Omdat het moeilijk kan zijn is het kind alleen maar luisteraar. Structuren alleen maar beoordelen.

• Woordniveau: hetzelfde als bij substitutie. Het kind is alleen luisteraar. Logopedist spreekt

woorden die een minimaal paar vormen uit en vraagt het kind deze te beoordelen.

De sociale context van fase 1 Door het beurtgedrag staat het kind niet voortdurend onder druk als degene die wordt beoordeeld en ten tweede krijgt het kind op verschillende manieren feedback omdat het zowel de rol van luisteraar als die van de spreker op zich neemt. De feedback versterkt en vergroot het begrip van het kind over het manipuleren en combineren van klanken.

• / 1