Taallijn hoofdstuk 2 interactief taalonderwijs

Taallijn hoofdstuk 2 interactief taalonderwijs Pijlers van interactief taalonderwijs Betekenisvol leren Vindt plaats tijdens activiteiten die voor kinderen belangrijk en zinvol zijn. Kinderen willen iets leren wat ze kunnen gebruiken in hun dagelijks leven. Het lukt het beste in een authentieke en rijke leersituatie, waarin kinderen veel gelegenheid krijgen om zelf te experimenteren met diverse materialen.

Sociaal leren Sociaal leren is leren in interactie met anderen. Door de interactie (bestaat uit taalgebruik en taalbegrip), breiden de kinderen hun woordenschat en kennis over de wereld uit. Je leert van het taalaanbod van de ander.

Strategisch leren Kinderen leren zelf problemen op te lossen. Zij leren methodes en strategieën die ze ook in andere situaties kunnen gebruiken. Door het vervullen van een actieve rol bij het leren van taal, ben je beter in staat om je eigen leerproces te sturen.

Taalinstructie in balans Interactief taalonderwijs gat uit van een balans tussen constructief (leerlinggestuurd) en instructief leren (leerkrachtgestuurd). Samen wordt kennis opgebouwd en ontwikkelen strategieën. De leerkracht ondersteund door instructie en uitleg. Leren is dus actief en constructief.

Directe instructie en oefenvormen Onderwijzen bestaat veel meer uit het creëren van zinvolle leersituaties en uit het begeleiden en sturen van leerlingen. Vooral binnen de fase van het technisch lezen speelt directe instructie een belangrijke rol.

Ankers en routines Activiteiten komen voort uit zowel ankers als routines. Een anker is een betekenisvolle startsituatie voor taalleren. Een anker is een motiverende startactiviteit waaraan andere activiteiten gekoppeld kunnen worden die inhoudelijk verbonden zijn aan het anker.Bij ankergestuurd leren speelt de inbreng van de kinderen een grote rol.

Routines zijn betekenisvolle activiteiten die iedere dag (bijv.) terugkomen in de klas die kunnen aanzetten tot communicatie. De gebruikelijke taalleerroutines worden in het teken van het anker geplaatst.

• / 3

Taallijn hoofdstuk 3 mondelinge taal Om goed te communiceren zijn mondelinge taalvaardigheden nodig. Mondelinge taal is het middel om gedachten en gevoelens te benoemen en ordenen. Een goede mondelinge taalvaardigheid is bovendien een voorwaarde voor de schriftelijke taalontwikkeling.Schoolse taalvaardigheid is noodzakelijk of schoolse taken uit te voeren.

Ontwikkeling van de mondelinge taal Kinderen leren door interactie met de personen in hun omgeving. Volwassenen staan model voor goed taalgebruik en helpen het kind om zijn taalvaardigheid verder te ontwikkelen. Als kinderen zelf praten, activeren zij hun taalleermechanisme, zie afbeelding.

Fasen van de taalontwikkeling Al vanaf de geboorde communiceren baby’s met hun omgeving, door middel van geluiden en klanken. Later gebruiken ze ook gebaren; wijzen en grijpen om doelbewust iets gedaan te krijgen. Een extra mogelijkheid om te communiceren zijn de eerste woordjes rond het eerste levensjaar. In de periode daarna leren ze steeds meer woorden.

Tussen 3 e en 4 e levensjaar zijn kinderen steeds meer in staat om met mensen in hun omgeving te praten. Communicatie met leeftijdgenoten tijdens spel neemt toe.

Tussen 5 e en 7 e jaar ontwikkelt de communicatieve competentie van het kind zich verder en leert het coherente gesprekken te voeren. Ook leert het kind te praten over het verleden en ervaringen die het niet zelf heeft opgedaan.

De ontwikkeling van de communicatieve competentie wordt ook ontwikkeld doordat de kinderen naar school gaan en daar gestructureerd taal leren. Hier worden ook de communicatieve vaardigheden geoefend; luisteren en reageren op elkaar.

Invloed van de omgeving op de taalontwikkeling Er bestaan tussen gezinnen verschillen in de aard en de mate van het taalaanbod. Ook groeien kinderen op in andere sociaal-culturele en sociaaleconomische omstandigheden.Veelvuldig en inhoudelijk praten met kinderen over zaken die het kind interessant vindt, schept gunstige condities voor een voorspoedige taalontwikkeling. Dit is ook zo als kinderen regelmatig worden voorgelezen en zij gestimuleerd worden tot lezen en schrijven, en bij dingen die een kind zelf nog niet kan.

Ondersteunende omgeving in de thuissituatie is positief voor de taalontwikkeling. Met namen analyserende gesprekken zijn stimulerend. (Hoe en waarom). Kinderen leren het meest van gesprekken die veel vragen van hun denk- en taalcapaciteiten.

het kind praat uitgebreid en op eigen initiatief:

Hij gebruikt zo creatief en actief mogelijk zijn kennis van de taal Als hij iets wil zeggen, merkt hij door de feedback die hij krijgt dat hij iets nog niet precies weet Hij gaat letten op de vorm van de taal die hij om zich heen hoort Zo ontdekt hij wat hij nog niet wist en krijgt dus nieuwe kennis van de taal 2 / 3

Kwalitatief goed taalaanbod door volwassenen blijkt te leiden tot goed taalgebruik van kinderen. Zowel de rol van volwassenen als de aanwezigheid van andere kinderen spelen een belangrijke rol voor de taalverwerving.

In hogere sociale milieus wordt de taal vaker gebruikt in meer complexe functies, iets wat positief is voor de taalontwikkeling van kinderen. Voor kinderen in de lagere sociale milieus zijn de condities voor taalverwerving dus niet optimaal.

Soms wordt er thuis een andere taal gesproken dan op school. Dit kan leiden tot communicatieproblemen. Ook verschillen de interactiepatronen en de omgangsvormen in gezinnen uit andere culturen vaak van die van Nederlandse gezinnen. (VB: minder waarom- vragen -> minder cognitieve eisen gesteld).

Analfabetisme, schriftelijke cultuur, voorlezen. Dit verschilt per thuissituatie en dit heeft invloed op de mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid van een kind.

De taalontwikkeling van anderstalige kinderen De volgorde waarin de verschillende aspecten van het Nederlands wordt verworven, is voor eerste- en tweede-taalverwervers vaak hetzelfde. Alleen het tempo verschilt.

Anderstaligen houden lange tijd problemen met bijvoorbeeld uitzonderingen in de vorming van de verleden tijd en de voltooide tijd van sterke werkwoorden en bij meervoudsvormen.Nederlandse kinderen leren dit in alledaagse interactie, voor anderstaligen is het aanbod in hun omgeving hiervoor te gering. Ook in woordenschat is er achterstand. Ook hier speelt de omgeving een rol. De Nederlandse woordenschat wordt door de omgeving weinig uitgebreid.

Tussendoelen mondelinge communicatie PAGINA 28-30 De tussendoelen beschrijven het gewenste resultaat van ontwikkelings- en leerprocessen. Ze geven aan welke ontwikkelingen op het gebied van taal gunstig zijn voor een voorspoedige schoolcarrière, en geven scholen een richtlijn voor de inrichting van het taalonderwijs. De tussendoelen markeren de belangrijkste momenten in die ontwikkeling en gelden in principe voor alle kinderen.

• Deelname aan gesprekken
• Interactief leren
• Taalgebruik
• Begrijpend luisteren
• Vertellen en presenteren
• Reflectie op communicatie
• Reflectie op taal

Aspecten van interactie Voor het voeren van gesprekken zijn 3 aspecten van belang: taalaanbod, taalproductie en feedback. Het is cruciaal wat een volwassene tegen het kind zegt (taalaanbod) en hoe hij reageert op wat het kind zegt (feedback). Daarnaast is het noodzakelijk dat kinderen de kans krijgen om zelf hun taal zo actief mogelijk te gebruiken (taalproductie).

• / 3