Title: Reinaert de vos

Title: Reinaert de vos

Auteur: Willem die Madocke maakte

Geschreven: omstreeks 1250

Inhoud: 3469 versregels

Genre: dierenepos1

Thema: De middeleeuwse maatschappij deugt van geen kant.

Originele taal: Middelnederlands

De Reinaert Het verhaal is origineel een epische tekst. Dit betekent dat het verhaal op rijm is geschreven. Zo werd het voor de luisteraars een stuk leuker om ernaar te

luisteren. Deze techniek om de aandacht vast te houden heet: Klassieke

retorica.De proloog van de Reinaert is opgezet via vaste motieven, ook wel topoi genoemd. Topos betekend cliché.Samenvatting Het verhaal begint met een hofdag, een voor de dieren welteverstaan. Koning Nobel de leeuw ziet dat alle dieren inderdaad zijn gekomen, behalve Reynaert de vos. Alle dieren beklagen zich over Reynaert zijn gedrag. De enige die hem af en toe verdedigd is zijn neef Grimbaert de das.Uiteindelijk dringt Isengrijn de wolf erop aan dat hier een ter dood veroordeling op zijn plaats is. Als Isengrijn erop aandringt Reynaert ter dood te veroordelen, springt de das Grimbaert verontwaardigd op en houdt een vurig pleidooi voor zijn oom. Isengrijn is ook niet zo'n brave en bovendien is Reynaert kluizenaar geworden, draagt hij een boetekleed en raakt geen vlees meer aan. Op dat moment nadert een droevige stoet die de dode kip Coppe met zich mee draagt. Coppe was de dochter van de haan Cantelaer.Reynaert heeft 11 van zijn 15 kinderen opgegeten. De koning is woedend, en besluit Reynaert voor het hof te dagen. Koning Nobel de leeuw besluit de vos te dagvaarden en stuurt Bruun de beer met deze boodschap naar Reynaert toe. Bruun meldt de vos wat er van hem wordt verwacht. Reynaert antwoordt dat hij graag mee zou gaan, ware het niet dat hij buikpijn heeft van het eten van te veel honing. Hij maakt de beer wijs dat er honing zit in een eik die door timmerman Lamfroit gespleten is. Zodra Bruun zijn kop ertussen steekt, trekt de vos de wiggen weg en verdwijnt lachend. De dorpelingen, met Lamfroit en de pastoor voorop, takelen Bruun verschrikkelijk toe. Toch weet hij te ontsnappen en kan verslag uitbrengen aan de koning. De volgende die wordt aangewezen om Reynaert te halen is Tibeert de kat. Hij was vanwege zijn intellect uitgekozen. Reynaert slaagt er toch in om Tibeert wijs te maken dat er vette muizen zitten in de schuur van de priester. Reynaert weet dat daar een strik is gezet, omdat hij er altijd kippen jatte. Tibeert gaat de schuur in en raakt ernstig gewond, maar ontkomt door de pastoor flinke schade aan zijn mannelijkheid toe te brengen. Uiteindelijk wordt Grimbaert de das aangewezen om Reynaert te gaan halen. Grimbaert is een neef van Reynaert, dus de vos kon nu geen sluwe streken uithalen. Na een roerend afscheid van vrouw en kinderen gaat de vos mee. Onderweg veinst Reynaert berouw en biecht zijn misdaden op. Als ze langs een klooster komen kost het 1 / 2

hem grote moeite niet even een kippetje te pakken, maar Reynaert beheerst zich. Reynaert verzekert koning Nobel dat er geen trouwer onderdaan bestaat dan hijzelf, toch wordt hij tot de strop veroordeeld. Reynaert zijn bloedverwanten vertrekken, zij kunnen het niet aanzien dat Reynaert opgehangen wordt. Zijn doodsvijanden (Isengrijn, Bruun, Tibeert) gaan de galg vast opstellen. Reynaert vertelt de koning dat Bruun, Isengrijn en Tibeert een staatsgreep willen plegen. Het plan moest bekostigd worden met de schat van koning Hermelike, die door Reynaert zijn vader (die ook tot de samenzweerders behoorde) was gevonden. Reynaert maakte Nobel wijs dat hij de schat gestolen had en ergens anders begraven had om het plan te verijdelen. De koning wilde meer weten over de schat, die zich volgens Reynaert in de bron Kriekeput bij Hulsterput bevond.Koning Nobel gelooft het hele verhaal en scheldt de vos zijn schulden vrij en sluit de vermeende staatsvijanden op. Reynaert maakt de koning wijs dat hij op boetetocht moet om van een pauselijke ban af te komen. Hij zegt dat hij hiervoor helemaal naar Rome en Palestina moet en krijgt de koning zelfs zover dat de huiden van enkele vooraanstaande dieren voor hem gestroopt worden en tot schoenen en reistas worden verwerkt.Reynaert wordt op zijn “lange tocht” vergezeld door de ram Belijn en de haas Cuwaert tot aan zijn eigen kasteel. Hij lokt de haas mee naar binnen, waar hij Cuwaert samen met de rest van zijn familie op eet. Hij stopt Cuwaert’s hoofd in de pelgrimstas en zegt tegen Belijn, die buiten staat te wachten, dat in deze tas een afscheidsbrief voor de koning zit. Hij moet erbij zeggen dat hij er zelf aan mee heeft gewerkt. Belijn brengt de tas opgetogen naar de koning, hij denkt zelfs beloond te zullen worden voor deze daad. Als de koning merkt dat hij bedrogen is, schreeuwt hij het uit van woede. Hij laat zijn gevangenen weer los. Hij verklaart dat de nietsvermoedende Belijn en zijn familie toe behoren aan de wolven en de beren. Reynaert en zijn hele familie verklaart hij vogelvrij. Maar Reynaert is dan allang gevlogen.Vragen 1.Lezen was in de middeleeuwen vooral luisteren. Leg uit wat het verband is tussen deze uitspraak en de aanwezigheid van een proloog in veel Middelnederlandse teksten.De proloog werd voorgelezen. Deze bestond uit het melden van de auteur, andere werken van auteur, de bronnen, de redden van het schrijven van het werk en de opdrachtgever werd vermeld.

2.Maak een lijstje van de aanklacht van de dieren. Op grond van wiens klacht wordt uiteindelijk tot vervolging van de vos besloten?Isengrijn diende de klacht in dat Reinaert op zijn kinderen had gepiest en verblind had. De Coutois diende een gestolen worst in als klacht, en Cantecleer diende in dat Reinaert zijn dochter Coppe heeft vermoord. Met deze laatste daad had Reinaert de koningsvrede geschonden, dus op de klacht van Cantecleer werd Reinaert vervolgd.

• / 2