Gwen Peeters VO205 Tractus Locomotorius
Je hebt variaties in botstructuur:
Twee typen beenweefsel bij lange pijpbeenderen (macroscopisch) -Compact beenweefsel (compacta/substantia compacta) vooral in de diafyse -Spongieus beenweefsel (spongiosa/ substantia spongiosa) vooral in de epifyse -Periost (buitenste beenvlies) en endost (binnenste beenvlies) -Bloedvaten door gehele bot en mergholte
Compacta: parellelle oesteonen (cilindervormige systemen
van Havers) met centrale kanalen van Havers en verbindingskanalen van Volkmann met arteriën en venen)
Spongiosa: netwerkvormige gerangeschikte botbalkjes (trabeculae)
Osteocyten (rustende botcellen) in lacunen met lamellen en kanaaltjes Beenweefsel = cellen + vezels + tussenstof
Cellen:
-Osteoblasten: botaanmaak
-Osteoclasten: botafbraak
-Rustende osteoblasten = osteocyten
Vezels:
-Bij jonge kinderen voor estaline- maar ook collageenvezels -Bij volwassenen vooral collageen-, maar ook elastinevezels Collageen zorgt voor stevigheid en elastine voor veerkracht.
Tussenstof/matrix: clacium- en fosfaatdepot
Relatie kracht en botstructuur Buig- en rotatiekrachten: belasting uit beperkt aantal richtingen compacta met parallelle oeteonen die doorbuigen voorkomt bij loodrechte belasting Compressiekrachten: geringe blasting of krachten van uiteenlopende richtingen (in mergholte of bij gewrichten) spongiosa met trabeculae (botbalkjes), gerangschikt in de richting van de kracht(en) Functies beenweefsel
Mechanische functies:
1
HC 6.2 1 / 2
Gwen Peeters VO205 -Weerstand tegen externe krachten (waaronder zwaartekracht) -Hefboomsysteem van transfer van kracht -Bescherming voor vitale interne organen (hersenen)
Fysiologische functies:
-Vorming van bloedcellen (hematopoiesis) -Calciumopslag (homeostatis van mineralen) Bone remodelling > homeostase Hermodellering en belasting -Re-/ hermodellering = voortdurende afbraak (osteoclasten) en opnieuw vormen (osteoblasten) van botweefsel -Botvormen aangepast aan belasting -Turn-over van mineralen > aanpassing van nieuwe belasting mogelijk
-Jong volwassen bot: ieder jaar 1/5 van skelet gerecycled
-“Wat niet wordt gebruikt, gaat verloren” Homeostase -Homeostase = evenwicht in aanmaak, opslag en afbraak van botmassa
-Botten: 99% van calcium in lichaam
-Controle van opslag/afgifte van botmassa door hormonen Hormoonregulatie calcium in bot Hormonen > opslag/afgifte calcium -Parat(hydreoideaal) hormoon (PTH uit bijschildklier) laat botten calcium afgeven aan bloed (osteoclasten) en bevordert terugresorptie van calcium uit nieren -Calcitonine (uit schildklier) bevordert de calciumopslag in bot bij verhoogde calciumconcentratie in het bloed Vitamine -Vitamine D3 bevordert calciumopname in dunne darm -In huid gevormd onder invloed van UV-licht Verminderde botbelasting Microscopisch -Geringere botdichtheid -Verslechterde botstructuur (osteoponie > osteoporose) -Verstoring in balans calciumregulatie, niet meer door homeostase gereguleerd Macroscopisch -Plaatselijke zwakheid in bot of botonderdeel 2 HC 6.2
- / 2