- / 4
Voorwoord
Beste lezer, Voor u ligt mijn afstudeeronderzoek dat ik heb geschreven als onderdeel van het afstuderen aan de Pabo in Nijmegen. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden op basisschool Y in plaats X.Basisschool Y neemt deel aan de onderzoekswerkplaats van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) waarbij er wordt gekeken naar gepersonaliseerd leren met ICT.Vanuit de onderzoekswerkplaats wordt er gewerkt in designteams die bestaan uit onderzoekers van de HAN, leerkrachten uit het team van basisschool Y en de directeur. Uit een gesprek met het designteam blijkt dat de leerlingen op basisschool Y nog onvoldoende leren vanuit betrokkenheid en intrinsieke motivatie, waarbij het ontbreken van de metacognitieve vaardigheden als het onderliggende probleem wordt gezien.Door deel te nemen aan het designteam ben ik samen met medestudent Kyra van Ras tot een deelvraag gekomen binnen het onderzoek van het designteam op basisschool
- Dit onderzoek wordt uitgevoerd in groep 4 door Kyra van Ras en in groep 8 door mijzelf.
Deze onderzoeken zullen op bepaalde vlakken overlappen, maar het verschil zit in de resultaten, doordat het onderzoek is uitgevoerd in verschillende groepen. Beiden hebben we een eigen onderzoek geschreven. Door dit onderzoek uit te voeren heb ik ingezien dat het belangrijk is om te kijken hoe de betrokkenheid en intrinsieke motivatie wordt bevorderd door het inzetten van de metacognitieve vaardigheden.Het proces van onderzoek doen heb ik als leerzaam ervaren, waarbij ik onderdeel was van het team en niet alleen als groepsleerkracht werkzaam was binnen de organisatie.Ik zie de waarde in van theoretisch onderzoek doen, voordat er interventies of nieuwe ontwikkelingen in gang worden gezet. Door vanuit een kritische en open houding naar nieuwe ontwikkelingen te kijken, kan ik mijn bijdrage leveren binnen een organisatie. Door kwalitatief goed onderzoek te doen zorg ik ervoor dat niet alleen mijn eigen niveau, maar ook het niveau van de school omhoog gaat. Deze onderzoeksvaardigheden zal ik meenemen in de toekomst om mijzelf te blijven ontwikkelen.Bij deze wil ik de gelegenheid nemen om mijn stageschool te bedanken voor de mogelijkheden die zij mij heeft geboden door mij open te ontvangen in het designteam. Ik wil de onderzoekers uit het designteam bedanken voor de ondersteuning die zij mij hebben geboden om mijn onderzoeksvaardigheden naar een hoger niveau te tillen en alle kennis die de onderzoekers mij hebben bijgebracht. Daarnaast wil ik de teamleden die werkzaam zijn in designteam bedanken voor alle sparsessies en feedback, waardoor ik mijn onderzoek heb
2 2 / 4
kunnen uitvoeren. Ik wil mijn onderzoeksbegeleider bedanken voor zijn gerichte feedback en kennisgeving die ervoor hebben gezorgd dat ik steeds weer verder kon met mijn onderzoek en gemotiveerd bleef. Ik wil mijn gezin en vrienden bedanken voor hun steun in deze tijd. Als laatste wil ik mijn medestudent Kyra van Ras bedanken waarmee ik samen dit deelonderzoek heb uitgevoerd in verschillende groepen op basisschool Y. Door haar feedback, kritische blik en steun heb ik kunnen sparren over het onderzoek en bleef ik gemotiveerd om dit onderzoek te laten slagen. Ik wens u veel plezier bij het lezen van dit onderzoek.
3 3 / 4
Inhoud Samenvatting.........................................................................................................................................................5 Hoofdstuk 1: Probleemverheldering......................................................................................................................7 1.1: Probleemstelling.........................................................................................................................................7 Hoofdstuk 2: Probleemverkenning........................................................................................................................8 2.1: Belang.........................................................................................................................................................8 2.2: Begrippen..................................................................................................................................................11 2.3: Bevordering metacognitie.........................................................................................................................17 2.4: Mogelijke oorzaken van het probleem en de gevolgen.............................................................................18 2.5: Mogelijke oplossingen van de mogelijke oorzaken...................................................................................19 2.6: Theorie koppeling met praktijk.................................................................................................................20 2.7: Onderzoeksvraag.......................................................................................................................................22 Hoofdstuk 3: Methode.........................................................................................................................................22 3.1: Onderzoeksmethode.................................................................................................................................22 3.2: Onderzoeksgroep......................................................................................................................................27 3.3: Instrumenten............................................................................................................................................29 3.4: Procedure dataverzameling......................................................................................................................33 3.5: Procedure data-analyse............................................................................................................................35 Hoofdstuk 4: Resultaten.......................................................................................................................................36 4.1: Taakoriëntatie en voorkennis activeren....................................................................................................37 4.2: Doelen stellen...........................................................................................................................................38 4.3: Plannen.....................................................................................................................................................39 4.4: Systematisch uitvoeren.............................................................................................................................40 4.5: Monitoren.................................................................................................................................................42 4.6: Evalueren..................................................................................................................................................44 4.7: Reflecteren................................................................................................................................................46 Hoofdstuk 5: Conclusies.......................................................................................................................................47 Hoofdstuk 6: Discussie.........................................................................................................................................49 6.2: Aanbeveling/advies...................................................................................................................................50 6.3: Suggesties voor vervolgonderzoek............................................................................................................51 Literatuurlijst........................................................................................................................................................52 Bijlage 1: Herkennen metacognitieve vaardigheden............................................................................................56 Bijlage 2: Ingevulde observatieschema met opmerkingen...................................................................................60 Bijlage 3: stimulated recall interview met de leerlingen......................................................................................71 Bijlage 4: Interview met de leerkracht.................................................................................................................78 Bijlage 5: Vergelijking van de twee observators...................................................................................................84 Samenvatting.........................................................................................................................................................5 Hoofdstuk 1: Probleemverheldering......................................................................................................................6
- / 4