Vragen bij casus 1 - mantelzorg 1.Welke theoretische verklaring kunt u geven voor het innerlijke conflict van mevrouw Koster op het moment dat zij merkt dat zij onvoldoende steun aan haar man kan bieden in de periode vóór de verhuizing?Het innerlijke conflict van mevrouw Koster kan verklaard worden vanuit de systeemtheorie en de concepten die hiermee samenhangen, zoals "last" en subjectieve beleving. Haar situatie weerspiegelt het spanningsveld tussen haar wens om de eigen regie te behouden en de groeiende last van de zorg voor haar man, waarbij de verhuizing een extra stressfactor vormt.In de systeemtheorie is het idee van "circulaire zorg" belangrijk: de betrokkenen ondersteunen elkaar op een duurzame manier, met zo min mogelijk ingrijpen van professionals. Het doel is dat cliënten en hun netwerk een blijvende eigen verantwoordelijkheid kunnen dragen. In het geval van mevrouw Koster betekent dit dat de druk om haar man zelfstandig te verzorgen (de “last” die zij ervaart) voortkomt uit haar persoonlijke belofte en overtuiging dat ze, zolang ze leeft, de zorg zelf op zich zal nemen.Dit idee van last is subjectief en persoonlijk. Voor mevrouw Koster is de “last” niet alleen het fysieke en emotionele gewicht van de zorg, maar ook de stress van de aankomende verandering, die ze als een potentiële bedreiging ziet voor de stabiliteit die ze en haar man hebben. Dit kan ook verklaren waarom ze niet van de verhuizing af wil zien. De gedachte om alles opnieuw aan te passen, zowel praktisch als emotioneel, brengt voor haar misschien een grotere belasting mee dan doorgaan met de huidige plannen.Tot slot heeft haar subjectieve beleving van het probleem niet per se te maken met de verhuizing zelf, maar met de achterliggende angst voor verlies van controle over haar situatie en haar man. Ze ziet het als een uitdaging om haar rol als zorgverlener vast te houden, een rol die haar identiteit versterkt en die ze koste wat het kost wil behouden, ook al gaat dit ten koste van haar eigen draagkracht.
2.Beschrijf in een paar zinnen de aanvullende zorgvraag van meneer én mevrouw Koster die is ontstaan in de periode vóór de verhuizing. Welke combinatie van formele en informele zorg past volgens u bij deze zorgvraag? Benoem de personen en hun taken die deze zorg zouden moeten verlenen.In de periode vóór de verhuizing van meneer en mevrouw Koster is de aanvullende zorgvraag ontstaan uit de toenemende fysieke en emotionele belasting die zij ervaren.Meneer Koster heeft behoefte aan dagelijkse ondersteuning bij activiteiten zoals persoonlijke verzorging en huishoudelijke taken, terwijl mevrouw Koster naast haar rol als mantelzorger ook emotionele steun nodig heeft, vooral nu zij merkt dat zij niet voldoende kan bijdragen aan de zorg voor haar man.Een geschikte combinatie van formele en informele zorg voor hen zou als volgt zijn:
Informele zorg:
De dochter van het paar kan ondersteuning bieden door regelmatig op bezoek te komen, praktische hulp te bieden bij huishoudelijke taken en emotionele ondersteuning te geven aan zowel haar moeder als haar vader.Mantelzorgers (bijvoorbeeld vrienden of buren): af en toe ondersteuning bieden, zoals gezelschap houden of kleine taken overnemen.
Formele zorg:
Thuiszorgmedewerker: een verpleegkundige of verzorgende van een thuiszorgorganisatie kan worden ingeschakeld om te helpen met de dagelijkse zorg voor meneer Koster, zoals persoonlijke hygiëne, medicatiebeheer en begeleiding bij het mobiliseren. 1 / 4
Wijkverpleegkundige: deze professional kan regelmatig evaluaties uitvoeren van de zorgsituatie, coördineren met de informele zorgverleners en adviseren over aanvullende zorgbehoeften en eventuele andere ondersteuningsmogelijkheden.3Noem zes voorwaarden die moeten worden vervuld om de onder 2. Beschreven combinatie van formele en informele zorg daadwerkelijk te kunnen bieden?Maak een stappenplan in zes stappen waarin u duidelijk maakt in welke volgorde aan deze voorwaarden moet worden voldaan.Stap 1: begin met een uitgebreide intake om de zorgbehoeften en verwachtingen helder in kaart te brengen. Dit kan in samenwerking met een zorgcoördinator of wijkverpleegkundige.Voorwaarde: zorgbehoeften en specifieke ondersteuning van zowel meneer als mevrouw Koster moeten worden vastgesteld.Stap 2: stel een zorgnetwerk op met een duidelijke verdeling tussen formele en informele rollen. Dit netwerk kan zowel directe familie, zoals hun dochter, als vrijwilligers en wijkprofessionals omvatten.Voorwaarde: bestaande informele zorgbronnen (bijv. familie, vrienden) en formele zorgverleners (zoals professionals in de thuiszorg) moeten beschikbaar zijn en goed afgestemd worden.Stap 3: organiseer een gezamenlijk overleg met formele en informele zorgverleners om de rolverdeling vast te leggen en afspraken te maken over communicatie, zorgtaken, en contactmomenten.Voorwaarde: er moet duidelijkheid zijn over wie welke taken en verantwoordelijkheden heeft binnen de zorgverlening.Stap 4: voer individuele gesprekken met elke betrokkene om persoonlijke grenzen en voorkeuren te bespreken en hen voldoende ondersteuning te bieden om hun rol effectief te vervullen.Voorwaarde: zorgverleners, vooral informele mantelzorgers, moeten bereid zijn hun rol op zich te nemen en zich betrokken voelen bij de situatie.Stap 5: plan regelmatige evaluaties om met alle zorgverleners de voortgang te bespreken, feedback te verzamelen, en aanpassingen te maken in de zorgafspraken waar nodig.Voorwaarde: een evaluatieprocedure om te beoordelen of de zorg en ondersteuning nog passend is, zodat bijgestuurd kan worden indien nodig.Stap 6: stel een toekomstgericht zorgplan op waarin wordt vastgelegd wat te doen bij een verslechtering van de situatie of bij meer complexe zorgbehoeften. Betrek hierbij ook de wijkverpleegkundige en zorgcoördinator.Voorwaarde: er moet een plan klaar zijn om in te spelen op een toenemende zorgvraag en eventuele noodsituaties.
4.Vermeld bij elk van de personen/functies die u als informele zorgverlener(s) wilt inzetten ten minste twee competenties/kenmerken waarover zij moeten beschikken. Leg uw antwoord uit.Dochter
Empathie: de dochter moet in staat zijn om de emoties en behoeften van haar
ouders te begrijpen en daarop in te spelen. Empathie is essentieel om een ondersteunende en warme relatie te onderhouden, vooral in een tijd van verandering en stress.
Communicatieve vaardigheden: ze moet goed kunnen communiceren met zowel
haar ouders als andere zorgverleners. Duidelijke communicatie helpt om behoeften, zorgen en verwachtingen helder te maken, wat essentieel is voor effectieve samenwerking in de zorg. 2 / 4
Buurtbewoner of Vriend(in) Betrouwbaarheid: deze informele zorgverlener moet betrouwbaar zijn en regelmatig kunnen helpen. Betrouwbaarheid zorgt ervoor dat de ouders kunnen rekenen op de ondersteuning die nodig is, waardoor ze zich meer op hun gemak voelen.
Flexibiliteit: in een zorgsituatie kunnen behoeften en omstandigheden snel
veranderen. Een flexibele houding stelt deze persoon in staat om zich aan te passen aan de situatie en de specifieke behoeften van meneer en mevrouw Koster.Vrijwilliger van een Zorgorganisatie Vakkennis: de vrijwilliger moet basiskennis hebben van zorg en welzijn, zodat hij of zij praktische ondersteuning kan bieden bij dagelijkse taken en de juiste ondersteuning kan bieden aan meneer Koster en mevrouw Koster.
Probleemoplossend vermogen: deze persoon moet in staat zijn om snel
oplossingen te vinden voor onverwachte problemen die zich kunnen voordoen in de zorgsituatie. Dit is belangrijk om de continuïteit van zorg en ondersteuning te waarborgen.Deze competenties en kenmerken zijn cruciaal voor de informele zorgverleners, omdat ze hen in staat stellen om effectief in te spelen op de behoeften van meneer en mevrouw Koster. Empathie en communicatieve vaardigheden helpen om de emotionele steun te bieden die nodig is, terwijl betrouwbaarheid en flexibiliteit zorgen voor een stabiele en constante aanwezigheid. Vakkennis en probleemoplossend vermogen zorgen ervoor dat de informele zorgverlener ook praktische ondersteuning kan bieden, wat de algehele zorgervaring voor het paar verbetert.
5.Noem elk een knelpunt dat u verwacht u bij: het werven, het vasthouden en het
begeleiden van de door u in te zetten informele zorgverlener(s) en motiveer uw antwoord.Werven
Knelpunt: moeilijkheden bij het vinden van vrijwilligers.
Motivatie: in kleine gemeenschappen kunnen er niet genoeg beschikbare mensen zijn om als informele zorgverleners te fungeren. Dit kan het lastig maken om een adequaat ondersteuningsnetwerk op te bouwen.
Vasthouden:
Knelpunt: verlies van motivatie bij informele zorgverleners.
Motivatie: mantelzorgers kunnen zich overweldigd voelen door de verantwoordelijkheden en kunnen het moeilijk vinden om gemotiveerd te blijven, vooral als ze geen erkenning of ondersteuning ontvangen.
Begeleiden:
Knelpunt: gebrek aan training en begeleiding.
Motivatie: informele zorgverleners hebben mogelijk niet de juiste training of begeleiding gekregen om effectief met de zorg om te gaan, wat kan leiden tot fouten of onvoldoende zorg. Zonder voortdurende ondersteuning kunnen ze zich ook verloren voelen in hun rol. 3 / 4
Vragen bij casus 2 – gespecialiseerde zorg 1.Verklaar aan de hand van theorie waarom de verpleegkundigen zich verzetten tegen de inzet van informele zorgverleners op taken die een bepaalde bevoegdheid/bekwaamheid vragen.Verpleegkundigen zijn doorgaans goed opgeleid en beschikken over specifieke kennis en vaardigheden die nodig zijn voor het uitvoeren van medische en verpleegkundige taken. Hun verzet tegen de inzet van informele zorgverleners voor deze taken kan worden verklaard aan
de hand van verschillende theoretische concepten:
Professionele identiteit: verpleegkundigen hebben vaak een sterke professionele identiteit die gebaseerd is op hun opleiding, kennis en ervaring. Het gevoel dat informele zorgverleners hen vervangen, kan hun beroepstrots en het gevoel van professionaliteit ondermijnen.Kwaliteitswaarborging: verpleegkundigen zijn getraind om zorg te leveren volgens professionele normen en richtlijnen. De inzet van informele zorgverleners zonder de juiste kwalificaties kan leiden tot een vermindering van de zorgkwaliteit, wat verpleegkundigen kunnen waarnemen als een bedreiging voor de veiligheid en het welzijn van de cliënten.
Aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid: verpleegkundigen zijn vaak
verantwoordelijk voor de zorg die aan cliënten wordt verleend. Wanneer informele zorgverleners verantwoordelijkheden op zich nemen die normaal gesproken aan verpleegkundigen toebehoren, kan dit leiden tot onduidelijkheid over aansprakelijkheid en verantwoordelijkheden. Dit creëert een spanningsveld waarin verpleegkundigen zich kunnen voelen als de ‘lastige’ partij die ervoor moet zorgen dat alles goed verloopt.
2.Welke voorwaarden qua houding van de betrokken partijen voor het tot stand komen van een ‘Team van de toekomst’ zijn in het verpleeghuis reeds vervuld en welke niet? Motiveer uw antwoord.
Vervulde voorwaarden:
De directeur toont een proactieve houding door te erkennen dat er een probleem is met de zorgcapaciteit en door te willen experimenteren met de inzet van informele zorgverleners. Dit getuigt van een bereidheid om nieuwe benaderingen te verkennen.De cliënten en hun familieleden worden al betrokken in de discussie over de zorgverlening. Dit is essentieel voor het creëren van een ‘Team van de toekomst’, waar de behoeften en wensen van de cliënten centraal staan.
Niet vervulde voorwaarden:
Er lijkt een gebrek aan samenwerking tussen de verpleegkundigen en de directeur, met name over de rol van informele zorgverleners. De meeste verpleegkundigen zijn tegen deze verandering, wat wijst op een gebrek aan gezamenlijke visie en open communicatie over de rolverdeling.De verpleegkundigen voelen zich bedreigd in hun positie, wat wijst op een gebrek aan vertrouwen in de rol van informele zorgverleners. Voor een succesvol team is het belangrijk dat alle betrokken partijen een gedeeld begrip hebben van hun verantwoordelijkheden en hoe ze elkaar kunnen aanvullen.
3.Hoe kan de leiderschapsstijl van de directeur worden beschreven? Leg uw antwoord uit.De leiderschapsstijl van de directeur kan worden omschreven als transformationeel. Dit blijkt uit haar pogingen om verandering teweeg te brengen binnen de organisatie door een nieuwe richting aan te geven en informele zorgverleners te werven. Ze erkent de noodzaak om de
- / 4