Welke omgevingskenmerken proceskwaliteit leefomgeving zijn met name belangrijk

Welke omgevingskenmerken (proceskwaliteit – leefomgeving) zijn met name belangrijk in relatie tot de babyopvang en waarom?

Deze vraag zal ik gaan beantwoorden met behulp van o.a. de NCKO-Kwaliteitsmonitor (Pennings, T. Meij, H. 2009), ontwikkeld door Toon Pennings in samenwerking met Hans Meij.

Bij het bepalen van de kwaliteit van de leefomgeving worden de kenmerken opgedeeld in

twee categorieën: de proceskwaliteit en de structurele kwaliteit.

Bij de proceskwaliteit wordt vooral gekeken naar zes basispunten: brengen en halen, ruimte en inrichting, activiteiten, taal, omgang met kinderen, het programma.

Punt 1 Brengen en halen richt zich vooral op het contact dat wordt gelegd tussen de ouders, kinderen en pedagogisch medewerkers op het moment van halen en brengen. Er wordt hier gekeken naar de begroeting, of die plaats vindt en op welke manier, de reactie van de pedagogisch medewerker op het kind bij het halen en brengen en de kwantiteit van informatie uitwisseling over het kind.Het is belangrijk dat de communicatie tussen de ouders en de pedagogisch medewerkers goed verloopt, omdat zo het beste op de ontwikkeling van het kind ingespeeld kan worden. Een ouder moet de pedagogisch medewerker op de hoogte stellen van de nieuwste ontwikkelingen.Punt 2 Ruimte en inrichting richt zich op de aanwezigheid en geschiktheid van het materiaal dat voor verzorging, ontspanning, spel en ontwikkeling gebruikt wordt. Hier wordt gekeken naar de binnenruimte, de meubilering, de indeling en aankleding van de ruimte en speeluitrusting voor actief lichamelijk spel.Ook dit is belangrijk omdat het inspeelt op de ontwikkeling van de baby. Ook is het bij de ruimte van belang dat er geen scherpe randjes zijn of harde tegels of iets anders waar de baby zich aan kan bezeren.Punt 3 Activiteiten richt zich op de aanwezigheid, toegankelijkheid en het gebruik van de materialen voor verschillende ontwikkelingsgebieden van het kind. Hier wordt gelet op de ontwikkeling van de fijne motoriek, de mate van muziek en beweging, materialen voor rollenspellen, het aanbod van informatie over natuur en wetenschap en het respect voor culturele diversiteit. 1 / 3

De aangeboden activiteiten zijn belangrijk voor de baby omdat de baby weinig eigen activiteiten kan starten, hij heeft hiervoor alleen zijn meest directe omgeving. Verschillende activiteiten moeten aangeboden worden om de ontwikkeling te blijven stimuleren.Punt 4 Taal richt zich op de stimulering van het begrip en gebruik van taal en de daarbij horende materialen. Er wordt gekeken naar het aanbod van boeken en het aanbod van hulp bij het begrijpen, ontwikkelen en gebruiken van taal.Het is belangrijk dat de pedagogisch medewerker praat tegen een baby. Zo maakt het kennis met de eerste beginselen van de (Nederlandse) taal, waardoor het begrip en gebruik ervan gestimuleerd wordt.Punt 5 Omgang met kinderen richt zich op de toezicht, aansturing en structurering van de groep. Daarbij let het op de toezicht op spel en ontwikkeling en de discipline, het handhaven van de orde.Dit is belangrijk omdat de baby veel aansturing nodig heeft, het kan zelf nog niet zo veel en het kan ook niet veel duidelijk maken. Het is daarom belangrijk dat er ten alle tijden een pedagogisch medewerker dichtbij is.Punt 6 Het programma richt zich op de dagindeling en spelactiviteiten gedurende de dag waarbij ze letten op het dagschema, vrij spel en de spelactiviteiten in een groep.Een baby heeft structuur nodig, en dit moet hem aangeboden worden. De baby moet in bed gelegd worden, en gevoerd worden, dit kan het niet uit zichzelf. Het is daarom van belang dat er een duidelijk en gestructureerd programma is.

Deze punten zijn van groot belang in een kinderopvang, omdat een goede leefomgeving werkt als een ‘derde pedagoog’, volgens de Reggio Emilia-benadering (Plas, A van der. 2012). Deze benadering gaat uit van de honderd talen van het kind. Deze talen zijn dan niet alleen verbaal gesproken, maar kunnen ook gesproken worden via bijvoorbeeld het schilderen of kleuren. Zo kan de leefomgeving werken als ‘derde pedagoog’, het kind krijgt dan extra manieren aangeboden om zich te uiten. De punten 2, 3, 4, 5 en 6 schenken hier aandacht aan.Tevens is de kinderopvang voor het kind een primaire leefomgeving, omdat het kind daar grote delen van de dag zal doorbrengen. Het is belangrijk dat een kind zich hier veilig en geborgen voelt en zichzelf kan zijn. Het is hierdoor ook van belang van er aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van het kind. Deze moet in de opvang gestimuleerd worden en de leefomgeving heeft hierop veel invloed. De punten 2, 3, 4 en 5 schenken hier aandacht aan.Voor de PM’ers is de opvang hun werkomgeving en dus hun secundaire leefomgeving, en zo heeft de opvang veel invloed op hoe zij omgaan met de kinderen en situaties. De omgang met 2 / 3

de ouders is hierbij ook zeer belangrijk. Zij zijn de schakel tussen de twee leefomgevingen van het kind en dus is een goede vertrouwensband met de PM’ers van belang. De inrichting van de opvang en de ruimte daaromheen en de omgang van de PM’ers met de ouders moet daarom allemaal positief zijn (VBJK. 1996). Punt 1 schenkt hier aandacht aan.

Ik heb geobserveerd bij een kinderdagverblijf in Wognum. Dit kinderdagverblijf heeft één groep, waar door de dag heen drie verschillende leidsters staan. De groep had vandaag 5 kinderen, waaronder één jongen van 1 jaar.Ik heb deze jongen, aangegeven als H., geobserveerd van kwart voor negen, aankomst, tot tien uur.Ik heb drie onderdelen geobserveerd, via de niet participerende observatie. Een overgang, verzorging en aangeboden activiteit. Bij de onderdelen verzorging en aangeboden activiteit heb ik meerdere momenten geobserveerd omdat de momenten vrij kort waren, voor het verslag leek het me daarom beter om meerdere momenten te observeren en te beschrijven.

Objectief verslag

Onderdeel 1 Overgangsmoment Brengen Om kwart voor negen werd H. met zijn oudere broer gebracht door zijn moeder. De pedagogisch medewerker groette H. zijn broer en zijn moeder. H. sloeg gelijk aan het ontdekken. De pedagogisch medewerker haalde de spullen weg die H. onderweg tegen kwam en die stuk zouden kunnen gaan. Hierna sprak de pedagogisch medewerker met de moeder over de dag tot nu toe, en hoe het verder zou gaan. Na het gesprek deed de pedagogisch medewerker mee met het exploreren door dingen aan te reiken en te vragen wat het was.Moeder zegt gedag tegen H en wanneer ze vertrekt gaat H. door met spelen en exploreren.

Onderdeel 2 Verzorgingsmoment Vieze neus Tijdens het ontdekken kreeg H. een vieze neus. De pedagogisch medewerker merkte dit op en zei: ‘hé, je hebt een vieze neus.’ Ze pakte tissues en veegt zijn neus terwijl H. speelde. Hierbij

zei ze: ‘Bah.’

• / 3